22 października 2017 Zaloguj
Drukuj   Wróć
Usuwanie skutków powodzi

Katastrofalna powódź roku 1997 w Polsce uzmysłowiła konieczność aktywizacji społeczności lokalnych w procesie ograniczania zagrożenia powodziowego.

Przyjęty przez Rząd Polski, w ramach Narodowego Programu Odbudowy i Modernizacji, Projekt „Usuwanie Skutków Powodzi" miał na celu między innymi pomoc gminom i powiatom w przygotowaniu własnych programów przeciwdziałania skutkom powodzi, uwzględniających przede wszystkim metody nietechniczne minimalizacji strat.

Metody nietechniczne zmniejszania skutków powodzi, które są propagowane w wyodrębnionej części Projektu „Usuwanie skutków powodzi” o nazwie „Prewencja i ograniczenie zagrożenia powodziowego", (komponent B.4.) to w szczególności:

- ograniczenie zabudowy na terenach zalewowych,

- modernizacja i zabezpieczenie obiektów znajdujących się na terenach zalewowych,

- przygotowywanie systemów umożliwiających ostrzeganie ludzi, instytucji oraz podmiotów gospodarczych przed nadchodzącym zagrożeniem,

- przygotowanie systemów reagowania na powódź, umożliwiających zorganizowane i sprawne działania zabezpieczające i ratunkowe.

Efektywność przedstawionych powyżej metod zależy w dużym stopniu od wiedzy i świadomości społeczności lokalnych. Stąd rzeczą nieodzowną jest pomoc, w tym jak należy się przygotować do powodzi i jak na nią reagować oraz właściwa polityka informacyjna w zakresie tworzenia warunków indywidualnych do zmniejszania zagrożenia życia i mienia.

Jednym z podstawowych warunków skuteczności metod nietechnicznych jest opracowanie map zalewów powodziowych dla powodzi miarodajnej, za którą najczęściej uznawana jest woda o prawdopodobieństwie przewyższenia l %. Dla powstania map zalewów istnieje konieczność opracowania metodyki wyznaczania stref zagrożenia powodziowego.

W ramach komponentu „Prewencja i ograniczenie zagrożenia powodziowego" została opracowana i wydana seria książek p.n. „OGRANICZANIE SKUTKÓW POWODZI W SKALI LOKALNEJ” adresowanych głównie do samorządów. Obejmuje ona 7 pozycji:

Poniższa tabela obrazuje umiejscowienie poszczególnych podręczników w całości opracowania

 

Ponadto dodatkową, ósmą pozycję tworzy pozycja poświęcona tematyce wyznaczania stref zagrożenia powodziowego adresowana do osób zajmujących się wyznaczaniem stref zagrożenia powodziowego.

 

Na stronie prezentowane są podstawowe informacje dotyczące poszczególnych pozycji tj. cel, do kogo są adresowane oraz spisy treści.

 

Niniejsze opracowania dostępne są do wglądu w siedzibie Ośrodka.

 

 



Sposoby wykorzystania stref zagrożenia powodziowego

 

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Końcowym, a zarazem wymiernym produktem procesu identyfikacji i analizy czynników kształtujących zagrożenie powodziowe dla danego obszaru są mapy stref zagrożeń powodziowych. Powinny one zatem stanowić pomoc przy opracowaniu przez jednostki samorządowe lokalnego planu ograniczania skutków powodzi i profilaktyki powodziowej. Wiedza w zakresie wytyczania stref zagrożenia powodziowego na bazie map zalewowych, jest szczególnie potrzebna społecznościom lokalnym, stanowi bowiem ważny element w zmniejszaniu skutków powodzi i w przyszłości powinna być udostępniana wszystkim zainteresowanym. Celem niniejszego podręcznika jest zapoznanie Czytelnika z podstawowymi wiadomościami na temat wyznaczania stref zagrożenia powodziowego oraz sposobami ich wykorzystania w pracy jednostek samorządowych.

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podręcznik „Sposoby wykorzystania stref zagrożenia powodziowego" przeznaczony jest przede wszystkim dla samorządów lokalnych.

Zrozumienie zagadnień dotyczących metody wyznaczania stref zagrożenia powodziowego przez ludzi, którzy są u władzy, jak również przez osoby, które kształtują opinię publiczną, jest bardzo istotne dla dobra społeczności lokalnej (gmin). Przekonanie to jest o tyle uzasadnione, że w sytuacji zdecentralizowanej władzy właśnie lokalne władze realizują swoją koncepcję rozwoju i od lokalnych rozwiązań, związanych z konkretnym miejscem i konkretnymi warunkami przyrodniczymi, zależy nasze bezpieczeństwo i ochrona przed powodzią. Ogromne znaczenie ma również postawa mieszkańców. Błędem byłoby jednakże obarczanie zarówno polityków i decydentów, jak i mieszkańców zbyt szczegółową wiedzą, np. na temat rozwiązań technicznych. Chodzi nam jedynie o wytłumaczenie, kiedy, dlaczego i w jaki sposób powinni oni podchodzić do rozwiązywania problemów związanych z ochroną przed powodzią i jak należy korzystać z przedmiotowych opracowań, opinii i ekspertyz.

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

1.2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

1.4. Co i dlaczego warto wiedzieć o miejscu swojego zamieszkania

l .5. Przegląd literatury

2. Przyczyny powstawania zagrożenia powodziowego i jego ocena

2. l. Mechanizmy kształtujące pogodę

2.1.1. Podstawowe czynniki kształtuj ące pogodę

2.1.2. Wiadomości ogólne dotyczące opadów

2.2. Mechanizmy kształtujące przepływy w rzekach

2.2. l. Zlewnia, dorzecze, zlewisko

2.2.2. Sieć rzeczna

2.2.3. Elementy doliny rzecznej

2.2.4. Ruch wody w korycie rzecznym i na terenie zalewowym

2.2.5. Klasyfikacja wezbrań

2.3. Wpływ zmian strukturalnych w zlewni i w dolinie rzeki na proces formowania się odpływu

2.4. Służba hydrometeorologiczna w Polsce

2.5. Ocena zagrożenia powodziowego

3. Co to jest strefa zagrożenia powodziowego

3.1. Rodzaje stref zagrożenia powodziowego

3.2. Inne przypadki determinujące wyznaczanie stref zagrożenia powodziowego

4. Mapy stref zagrożenia powodziowego

4.1. Mapy topograficzne, hydrograficzne i numeryczne modele terenu jako warstwy podkładowe

4.1.1. Współrzędne na mapach topograficznych. Podział map na arkusze

4.1.2. Skala mapy

4.1.3. Polskie mapy topograficzne

4.1.4. Ukształtowanie powierzchni terenu na mapach topograficznych

4.1.5. Inne materiały kartograficzne dla oceny zagrożenia

4.2. Wyznaczanie zasięgu stref zagrożenia powodziowego

5. Wykorzystanie map stref zagrożenia powodziowego

5.1. Wykorzystanie map i GIS do symulacji zagrożenia powodziowego

5.2. Zagospodarowanie przestrzenne terenów podatnych na zalanie

5.3. Organizacja systemu ostrzeżeń i reagowania na powódź

5.4. System ubezpieczeń społecznych

5.5. Planowanie i modernizacja inwestycji w ochronie przed powodzią

5.6. Organizacja prac jednostek samorządowych w zakresie ochrony przed powodzią

5.6.1. Gromadzenie materiałów kartograficznych

5.6.2. Przygotowanie stanowisk komputerowych i oprogramowania do wykorzystania GIS

5.6.3. Możliwości podejmowania decyzji o akcji zapobiegawczej 86 5.7. Pytania i problemy

6. Bibliografia

7. Słownik podstawowych terminów

8. Tablice

 

 


Metody ograniczenia skutków powodzi

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Celem podręcznika jest zdefiniowanie działań prewencyjnych oraz zapoznanie Czytelnika z metodami przygotowania się do powodzi oraz reagowania tak, aby maksymalnie ograniczyć straty przez nią wywołane. Omówione w podręczniku metody mogą być przedmiotem programów szkoleniowych, planistycznych, a także inwestycyjnych, realizowanych w jednostkach administracyjnych różnych szczebli. Mogą w poważnym stopniu przyczynić się do zmniejszenia strat powodziowych, ułatwiając podjęcie odpowiednich działań zapobiegawczych oraz bardziej efektywną organizację akcji ratunkowych.

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podręcznik jest przeznaczony dla administracji samorządowej, ze szczególnym uwzględnieniem urzędników wyższego szczebla, tj. burmistrzów, wójtów, starostów lub ich zastępców i pracowników wydziałów związanych z zarządzaniem kryzysowym, ochroną środowiska, gospodarką komunalną oraz budownictwem. Adresatami podręcznika są również pracownicy instytucji zajmujących się ochroną powodziową, np. straży pożarnej, policji, straży miejskiej, gospodarki wodnej, geodezji oraz sektora ubezpieczeniowego.

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

l .2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

1.4. Założenia konstrukcji podręcznika

2. Metody ograniczania skutków powodzi

2.1. Powódź

2.2. Obowiązek ochrony przed powodzią w świetle prawa

2.3. Działania ochronne

3. Lokalny plan ograniczania skutków powodzi i profilaktyki powodziowej

3.1. Założenia

3.1.1. Zlewniowe zarządzanie gospodarką wodną

3.1.2. Podstawa opracowania Lokalnego Planu Ograniczania Skutków Powodzi i Profilaktyki Powodziowej

3. l.3. Struktura Lokalnego Planu Ograniczania Skutków Powodzi i Profilaktyki Powodziowej

3.2. Plan ochrony przeciwpowodziowej

3.2.1. Podstawa opracowania planu

3.2.2. Metodyka tworzenia planu ochrony przeciwpowodziowej

3.3.3. Struktura planu ochrony przeciwpowodziowej

3.4. Wyznaczenie stref zagrożenia powodziowego

3.5. Zagospodarowanie terenów zalewowych

3.6. Organizacja i wdrażanie lokalnych systemów ostrzeżeń powodziowych

3.7. Sposoby edukacji i informowania w ochronie przed powodzią na poziomie społeczności lokalnych

3.8. Organizacja lokalnej koalicji wspierającej przygotowanie planów i działań związanych z ochroną przed powodzią

3.9. Budowanie w społecznościach lokalnych public relations dotyczących zagadnień powodziowych przed, podczas i po powodzi

4. Ocena skutków powodzi, szacowanie i usuwanie strat

5. Wybór najwłaściwszych rozwiązań ograniczających skutki powodzi

6. Wybrane aspekty prawne

7. Bibliografia

8. Słownik podstawowych terminów

 

 


Zagospodarowanie terenów zalewowych

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Zapewnienie bezpieczeństwa obywatelom jest jednym z obowiązków państwa. Zadanie to może być realizowane wieloma sposobami. Każde przedsięwzięcie powodujące wzrost poczucia bezpieczeństwa obywateli oraz realny wzrost poziomu bezpieczeństwa, pozwala w określonym stopniu na wywiązanie się z tego bardzo trudnego zadania. Doświadczenia powodzi w 1997 roku wykazały, jak wiele jeszcze jest do zrobienia w zakresie poprawy bezpieczeństwa mieszkańców, w tym szeroko pojętej ochrony przeciwpowodziowej. Jednym ze sposobów poprawy poziomu bezpieczeństwa jest podniesienie poziomu wiedzy o potencjalnych zagrożeniach i sposobach im zapobiegania zarówno wśród zwykłych obywateli, jak i przedstawicieli władzy. Stąd celowe jest opracowanie określonych materiałów informacyjnych, książek, biuletynów zajmujących się wspomnianą problematyką. Tego typu przedsięwzięcie jest elementem działań profilaktycznych, a więc tych działań, które w systemie zarządzania kryzysowego umiejscowione są w fazie przygotowania. Jest to o tyle istotne, że wszelkie późniejsze działania są m.in. konsekwencją właściwej realizacji właśnie tej fazy. Sprawdza się tutaj stare powiedzenie, że lepiej zapobiegać niż leczyć.

Celem tego podręcznika jest przedstawienie takich rozwiązań w zakresie zagospodarowania terenów podatnych na zalewanie, które pozwolą na ochronę zarówno zdrowia, życia, jak i mienia ludzi narażonych na niebezpieczeństwo w wyniku zalań. Ta wiedza umożliwia wybranie optymalnego rozwiązania w zależności od charakterystyki obszaru, istniejącej infrastruktury, możliwości finansowych, z uwzględnieniem uwarunkowań historycznych, ochrony środowiska i świadomości lokalnej społeczności. Dotyczy to zarówno rozwiązań doraźnych i krótkoterminowych, jak i przyjęcia długoletnich programów.

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Zagadnienia przedstawione w podręczniku powinny w głównej mierze zainteresować tych, którzy odpowiadają za planowanie przestrzenne i opracowują miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego. Dotyczy to przedstawicieli samorządu lokalnego, głównie na poziomie gmin, pośrednio powiatów oraz administracji szczebla wojewódzkiego. Należy jednak pamiętać, że także lokalne społeczności mają prawo do zgłaszania swoich uwag do miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Stąd też celowe byłoby, aby z materiałem zawartym w podręczniku mieli możliwość zapoznania się także przedstawiciele lokalnej społeczności - rady osiedlowe, organizacje pozarządowe itp.

 

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

l .2. Do kogo podręcznik jest adresowany

l .3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

2. Przegląd rozwiązań technicznych stosowanych w innych krajach i w Polsce

2. l. Rozwiązania techniczne w kraju i za granicą.

2.2. Charakterystyka zagrożeń budynków i budowli na terenach zalewowych

2.2.1. Przyczyny zalewania terenów

2.2.2. Strefy zagrożenia powodziowego

3. Planowanie przestrzenne na terenach zalewowych

3.1. Podstawowe zadania planowania przestrzennego

3.2. Wpływ na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludności

3.3. Instrumenty ograniczające zabudowę terenów zalewowych

4. Waronki jakie powinny spełniać obiekty i infrastruktura na terenach zalewowych

4.1. Zagrożenia dla obiektów ł urządzeń znajdujących się na terenach zalewowych

4.2. Ograniczenia dotyczące zagospodarowania terenów zalewowych

5. Zabezpieczenia obiektów budowlanych na terenach zalewowych

5.1. Zabezpieczenia obiektów

5.2. Zabezpieczenie urządzeń

5.3. Wpływ stanu technicznego obiektów budowlanych na poziom bezpieczeństwa

5.4. Ochrona doraźna obiektów hydrotechnicznych

6. Usuwanie szkód, przywracanie stanu technicznego obiektów na terenach zalewowych.

6.1. Ocena stanu technicznego obiektów budowlanych

6.2. Odbudowa - zadania krótko i długoterminowe

7. Bibliografia

8. Słownik podstawowych terminów

9. Tablice

 

 


Organizacja i wdrażanie lokalnych ostrzeżeń powodziowych

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Przedsięwzięcia związane z ochroną przed powodzią, obejmujące działania operacyjne, organizacyjne i edukacyjne, będą skuteczne wówczas, gdy zostanie zorganizowany i wdrożony odpowiedni system ostrzeżeń powodziowych. Celem podręcznika jest wskazanie możliwych rozwiązań w zakresie tworzenia Lokalnych Systemów Ostrzeżeń Powodziowych (LSOP), polegających na współdziałaniu systemów osłony i ostrzegania. Pozwoli to jednostkom samorządowym na wybór najbardziej odpowiedniego sposobu postępowania przy tworzeniu systemu lokalnego. Stąd też przedstawione w podręczniku rozwiązania dotyczą w głównej mierze powiatów i gmin.

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Zagadnienia przedstawione w podręczniku powinny w głównej mierze zainteresować tych, którzy odpowiadają za bezpieczeństwo obywateli zamieszkałych w rejonach zagrożonych powodzią. Dotyczy to przedstawicieli samorządu lokalnego, głównie na poziomie gmin i powiatów, ze szczególnym uwzględnieniem sołtysów oraz pracowników wydziałów związanych z zarządzaniem kryzysowym, ochroną środowiska, gospodarką komunalną i budownictwem, a także pracowników instytucji zajmujących się ochroną powodziową, np. straży pożarnej, policji, straży miejskiej, wojska, melioracji i gospodarki wodnej oraz geodezji.

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

1.2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

2. Systemy ostrzeżeń powodziowych w Polsce

2.1. System osłony hydrologicznej i meteorologicznej kraju

3. Lokalne systemy ostrzeżeń powodziowych

3.1. Lokalne systemy wczesnego ostrzegania przed po wódziami

3.2. Budowanie Lokalnych Systemów Ostrzeżeń Powodziowych (LSOP) w Polsce

3.3. Podejmowanie decyzji o zagrożeniu na podstawie dostępnej informacji

3.4. Zasady opracowywania lokalnych scenariuszy zagrożeń powodziowych

4. Opracowywanie ostrzeżeń i ich rozpowszechnianie w systemie lokalnym

4.1. Rodzaje systemów ostrzegania ludności o zagrożeniu

4.2. Skuteczność prezentowanych metod

4.3. Organizacja systemu ostrzeżeń w powiecie i gminie

4.4. Monitoring ostrzegania i alarmowania

5. Bibliografia

6. Słownik podstawowych terminów

7. Tablice

 

 


Sposoby edukowania, informowania i szkoleń

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Celem podręcznika jest przedstawienie tematyki oraz sposobów prowadzenia przez samorząd lokalny, na szczeblu gminy i powiatu, edukacji, szkoleń i informowania lokalnej społeczności w zakresie możliwości ograniczania strat powodziowych.

Jednak możliwości samorządu lokalnego (kadrowe, lokalowe, czasowe itp.) nie pozwalają (w większości przypadków), aby jego przedstawiciele (lub pracownicy) prowadzili szkolenie, działalność informacyjną oraz procesy edukacji w zakresie ochrony przeciwpowodziowej. Dlatego też należy przyjąć, że celem podstawowym podręcznika jest dostarczenie ogólnych danych oraz przedstawienie możliwości i ograniczeń dotyczących organizacji i prowadzenia edukacji, szkoleń i informowania, tym samym umożliwienie planowania organizowania i nadzorowania takiej działalności na szczeblu lokalnym.

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podręcznik jest adresowany do jednostek samorządu szczebla podstawowego i powiatowego. Podstawowymi odbiorcami podręcznika będą pracownicy urzędów gminnych oraz powiatowych, którzy z racji zajmowanego stanowiska odpowiedzialni są (lub przyjmują taką odpowiedzialność) za rozpowszechnianie wiedzy zarówno o zagrożeniach, jak i możliwościach ograniczania strat powodowanych przez powodzie.

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

l .2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

2. Edukacja, informowanie, szkolenie

2.1. Odbiorcy

2.2. Szeroko pojęta działalność edukacyjna

2.3. Zagadnienia ochrony przeciwpowodziowej

2.3.1. Podział tematyczny

2.3.2. Propozycje tematyczne edukacji, informowania i szkoleń

2.4. Cele edukacji, informowania, szkoleń

2.5. Specyfika terenu i uczestników

2.6. Kogo, w jakim celu i w jakim zakresie edukować

3. Edukacja

3.1. Odbiorcy

3.2. Sposoby edukacji

3.2.1. Edukacja poprzez szkołę

3.2.2. Edukacja poprzez inne instytucje edukacyjne

3.2.3. Edukacja poprzez instytucje nieedukacyjne

3.2.4. Edukacja poprzez media

3.2.5. Edukacja poprzez współuczestnictwo

3.3. Tematyka

3.4. Wykorzystanie istniejącej działalności edukacyjnej

3.5. Rola działań edukacyjnych w budowaniu lokalnego lobby

3.6. Praktyczne porady

4. Informowanie

4.1. Odbiorcy i cele

4.2. Sposoby informowania

4.3. Tematyka

4.4. Współpraca z dziennikarzami

4.5. Praktyczne porady

5. Szkolenie

5.1. Odbiorcy

5.1.1. Identyfikacja grup odbiorców

5.1.2. Potrzeby i oczekiwania

5.2. Organizowanie szkoleń

5.2.1. Sposoby i tematyka szkoleń

5.2.2. Kreowanie organizatorów

5.2.3. Dobór prowadzących

5.3. Metodyka szkoleń

5.3.1. Metody dydaktyczne

5.3.2. Przygotowanie materiałów dydaktycznych

5.3.3. Ocena szkolenia

5.3.4. Praktyczne porady

6. Propozycje projektów konspektów

7. Bibliografia

8. Słownik podstawowych terminów

 

 


Organizacja lokalnej koalicji

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Podręcznik prezentuje podstawowe informacje dotyczące sposobów budowania public rełations na poziomie społeczności lokalnej, których celem jest wspieranie działalności skierowanej na ograniczanie szkód powodowanych przez powodzie, podejmowanej głównie przez samorząd lokalny.

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podstawowymi adresatami podręcznika są przedstawiciele samorządu lokalnego. Podręcznik może być również przydatny przedstawicielom różnych organizacji działających na poziomie społeczności lokalnej, które zajmują się problematyką powodziową, lub takich organizacji, które będą wspierały działania samorządu na polu ochrony przeciwpowodziowej.

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

l .2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

2. Lokalne lobby

2.1 Jak budować lokalne lobby

2.1.1 Jak stworzyć zespół mający wpływ na kształtowanie opinii publicznej

2.1.2. Techniki oddziaływania na osoby, instytucje i organizacje

2.1.3. Przygotowanie programu szkoleń i materiałów informacyjnych

2. l .4. Zasady skutecznego budowania koalicji (w pigułce)

2.2. Jak pracować w zespole

2.2. l. Ekspert czy facylitator

2.2.2. Konflikt, czyli zderzenie

2.2.3. Klasyfikacja członków zespołu

2.2.4. Młodzież szkolna a lobby

2.3. Niechęć do działań niekomercyjnych

2.3.1 Przełamywanie niechęci do działań niekomercyjnych

2.3.2. Równowaga wewnątrz lobby

2.3.3. Zapobieganie konfliktom

2.3.4. Rola negocjacji

2.4. Lobby a media

2.4.1. Celowość powołania rzecznika

2.4.2. Eksplozja informacyjna - konferencja prasowa

2.4.3. Wizerunek koalicji

2.5. Lobby a struktury administracyjne

2.5.1. Referendalność prawa lokalnego

2.5.2. Relacje z administracją lokalną (np. radą gminy)

2.5.3. Zakres działań i granica kompetencji obywateli

2.6. Podtrzymanie zainteresowania działalnością społeczną

3. Prawo, odpowiedzialność, zezwolenia

3.1. Podstawy prawno-finansowe działalności samorządowych organizacji społecznych

3.1.1. Wiece i manifestacje

3.2. Prawo w walce z żywiołem

3.3. Inicjatywa uchwałodawcza radnych i gminny lobbing

4. Dotychczasowe doświadczenia; społeczności lokalne wobec zagrożeń

4.1. Historie napisane przez życie - studia przypadków

4.2. Analiza cudzych błędów i sukcesów

4.2.1. Kilka słów o prakseologii

4.2.2. Najczęstsze przyczyny porażek

5. Działania przed, w czasie i po powodzi

5.1. Przed powodzią

5.2. W trakcie powodzi

5.3. Po powodzi

6. Bibliografia

7. Słownik terminów przydatnych

 

 


Budowanie Public Relations

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Podręcznik ma dostarczyć samorządowi lokalnemu podstawowych danych umożliwiających pozyskanie wiedzy o sposobach tworzenia public relations, celem wspierania programów ograniczania szkód powodowanych przez powodzie.

Prawidłowo organizowanie i wykorzystywane poczynania w ramach public relations mogą niejednokrotnie w zasadniczy sposób wpływać na wyniki polityki, mającej na celu ograniczanie skutków powodzi.

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podręcznik jest adresowany do jednostek samorządu szczebla podstawowego i powiatowego.

Podstawowymi odbiorcami podręcznika będą pracownicy urzędów gminnych oraz powiatowych, którzy z racji zajmowanego stanowiska odpowiedzialni są za rozpowszechnianie wiedzy zarówno o zagrożeniach, jak i możliwościach ograniczania strat powodowanych przez powodzie. Powinni się z nimi zapoznać wójtowie i burmistrzowie oraz pracownicy gminy, specjalnie oddelegowani do pełnienia funkcji podtrzymywania komunikacji z wybranymi grupami społeczeństwa (dziennikarzami, liderami opinii publicznej, grupami nacisku, koalicjami, oponentami, sprzymierzeńcami) i z całym społeczeństwem.

Podręcznik jest adresowany do jednostek samorządu szczebla podstawowego i powiatowego. Odbiorcami podręcznika będą zarówno lokalni politycy i działacze samorządowi (np. radni, członkowie zarządów, wójtowie, burmistrze, starostowie, sołtysi), jak i pracownicy lokalnych urzędów (samorządu gmin, miast, powiatów). Dodatkową grupą odbiorców będą inne osoby, które zajmują się daną problematyką z racji swojej pozycji zawodowej (np. kierownik domu kultury, dyrektor szkoły) lub chęci (np. samorząd osiedlowy, komendant ochotniczej straży pożarnej). Ważną grupą mogą być tu wolontariusze. Potrzeba przeznaczenia szkoleń, edukacji i informowania na poziom lokalny wynika z braku ogólnokrajowej organizacji (lub instytucji) zajmującej się tą problematyką oraz dążenia do aktywacji społeczności lokalnej.

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

1.2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Niniejszy podręcznik jako część większego opracowania

1.4. Tematyka ochrony przeciwpowodziowej w public relations

2. Public relations

2.1. Public relations - co to takiego?

2.2. Public relations wobec innych form promocji

2.3. Non profit PR, czyli PR niekomercyjne

2.3.1. Przedmiot komunikacji

2.3.2. Czym różni się PR komercyjne od PR non profit

2.3.3. Warunki prowadzenia działań PR non profit

2.3.4. Trudności prowadzenia działań PR non profit na rzecz społeczności lokalnych

2.4. Zamierzenia, metody i rodzaje działań 3. Działania public relations przed kryzysem

3.1. Komunikacja społeczna - znaczenie procesów komunikacji

w budowaniu public relations

3.2. Środki i formy komunikowania

3.2.1. W jaki sposób PR może spełniać swoje funkcjei zamierzenia za pomocą form i środków komunikowania się?

3.2.2. Język komunikacji werbalnej

3.2.3. Kilka praktycznych uwag językowych

3.2.4. W naszej biblioteczce

3.3. Rodzaje komunikatów werbalnych

3.3.1. Komunikowanie informacyjne

3.3.2. Komunikacja perswazyjna

3.4. Elementy procesu komunikowania

3.5. Żywe słowo

3.5.1. Rozmowa

3.5.2. Przemówienie

3.5.3. Komunikacja niewerbalna

3.6. Komunikacja wewnętrzna i komunikacja na zewnątrz

3.6.1. Odbiorca, czyli do kogo kierujemy komunikat PR

3.6.2. Pojęcie grupy docelowej

3.6.3. Rozpoznanie otoczenia

3.6.4. Liderzy społeczni

4. Opinia publiczna

4.1. Definiowanie opinii publicznej

4.2. Określanie postaw

4.3. Typy zbiorowości

4.4. Tworzenie i rola nieformalnych kręgów opiniotwórczych

5. Jak przygotować się do działań PR 5.1. Organizacja pracy

6. Współpraca z dziennikarzami i środkami masowego przekazu

6.1. Jak współpracować z prasą?

6.2. Współpraca z prasą z perspektywy powiatu czy gminy

6.2.1. Podział mediów

6.2.2. Współpraca z mediami ogólnopolskimi

6.2.3. Współpraca z mediami regionalnymi i lokalnymi

6.2.4. Źródła informacji lokalnej

6.2.5. Współpraca z mediami nietradycyjnymi

6.2.6. Jak rozpocząć współpracę z mediami?

6.2.7. Stała współpraca z mediami

6.2.8. Redagowanie informacji dla prasy

6.3. Organizacja systemu informacji bieżącej dla prasy

6.3.1. Rutynowa współpraca z mediami

6.3.2. Rozszerzona współpraca z mediami

6.3.3. Inne formy współpracy z mediami i dziennikarzami

6.4. Organizacja konferencji prasowej

6.5. Zasady udzielania wywiadu prasowego

6.6. Specyfika wywiadu radiowego i telewizyjnego

6.7. Metody edukacji środowiska dziennikarskiego w zakresie zagadnień powodziowych

6.8. Propagowanie profilaktyki przeciwpowodziowej za pośrednictwem mediów lokalnych i regionalnych

7. Lobbying

7.1. Tworzenie poparcia i wywieranie presji

7.2. Definicje lobbyingu

7.3. Cele lokalnego i regionalnego lobby

7.4. Organizacja grup poparcia i nacisku

7.5. Identyfikacja w otoczeniu społecznym grup potencjalnych sprzymierzeńców

7.6. Rola dziennikarzy i mass mediów w lokalnym lobby

8. Planowanie i zarządzanie

8.1. Zakres działań public relations i możliwości ich zastosowań

8.2. Opracowanie planów działania - działania długofalowe

8.3. Tworzenie programów public relations (koncepcja doboru technik i treści)

8.4. Działania edukacyjne i aktywizujące

8.5. Techniki komunikacji skierowanej na przedstawicieli władz i liderów

8.6. Techniki komunikacji skierowane na publiczność (społeczność lokalną)

8.7. Kierowanie i ustalanie stretegii działań

8.8. Finansowanie i budżet public relations

8.9. Elementy systemu oceny skuteczności i efektywności public relations

9. Działania public relations w sytuacji kryzysowej

9.1. Stworzenie planu obiegu informacji w sytuacji kryzysowej

9.1.1. Zanim dojdzie do kryzysu

9. l .2. Instytucja rzecznika prasowego przy urzędzie (komitecie przeciwpowodziowym)

9.2. Opracowanie kontaktów podmiotów i grup wspierających z mass mediami

9.3. Reguły postępowania w sytuacji kryzysowej

9.4. Rozwiązywanie sytuacji konfliktowych - negocjacje

9.4.1. Przygotowanie do negocjacji

9.4.2. Prowadzenie negocjacji

9.4.3. Manipulacje

9.4.4. Style zachowania podczas negocjacji

9.4.5. Rozwiązywanie konfliktu - sposoby postępowania

10. Public relations po kryzysie

11. Uwarunkowania prawne public relations

12. Bibliografia

13. Słownik podstawowych terminów

 

 


Wyznaczanie stref zagrożenia powodziowego

 

 

CEL PODRĘCZNIKA

Zasadniczym celem podręcznika jest przekazanie podstawowej wiedzy z zakresu formowania się wezbrań, matematycznego ich modelowania oraz zasad wyznaczania stref zagrożenia powodziowego i opracowania map tych stref z zastosowaniem techniki GIS. Utworzenie ogólnopolskiego jednolitego Systemu Informatycznego Gospodarki Wodnej, ukierunkowanego w pierwszym etapie na zagadnienia ochrony przeciwpowodziowej, pozwoli administracji wojewódzkiej, powiatowej i gminnej uzyskać możliwość wglądu do szczegółowych danych o użytkownikach wód, o zagrożeniach powodziowych, o obiektach gospodarki wodnej, o jakości wód itp. Możliwe będzie korzystanie z wyników szeregu modeli matematycznych podłączonych do systemu. Dzięki zastosowaniu interfejsu użytkownika będzie istniała możliwość obsługi systemu przez osoby bez specjalnego przygotowania, przy równoczesnym wykorzystaniu najnowszych systemów GIS i baz danych. Możliwa będzie pełna graficzna wizualizacja opracowanych problemów.

 

 

DO KOGO PODRĘCZNIK JEST ADRESOWANY

Podręcznik przeznaczony jest dla specjalistów, czyli absolwentów wydziałów inżynierii wodnej i inżynierii środowiska różnych uczelni (politechnik, akademii rolniczych itp.), którzy będą zajmowali się wyznaczaniem stref zagrożenia powodziowego.

Aby zrozumieć podstawowe zagadnienia związane ze zjawiskami powodziowymi, należy mieć pewną wiedzę z zakresu meteorologii, hydrologii i hydrauliki; konieczna jest także znajomość elementów statystyki matematycznej oraz podstaw rachunku różniczkowego i całkowego. Z zakresu technik GIS niezbędna jest podstawowa znajomość technik komputerowych. W szczególności bardzo przydatna jest znajomość programów GIS.

Dla tych, którzy zechcą dociekać szczegółów zagadnienia, na końcu każdego rozdziału podany jest spis prac źródłowych, natomiast na końcu podręcznika -bibliografia.

 

 

SPIS TREŚCI

1. Wstęp

1.1. Cel podręcznika

l .2. Do kogo podręcznik jest adresowany

1.3. Przegląd literatury

2. Zagadnienie zagrożenia powodziowego

2. l. Wezbranie a powódź

2.2. Gospodarcze znaczenie dolin rzecznych

2.3. Metody ochrony dolin rzecznych przed powodzią

2.4. Elementy studium zagrożenia powodziowego

2.5. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

3. Podstawowe elementy i procesy formowania przepływu w rzekach

3.1. Zlewnia, dorzecze, zlewisko

3.1.1. Woda w atmosferze i opady

3.1.2. Podstawowe obserwacje prowadzone na terenie zlewni - służba hydrologiczno-meteorologiczna i jej organizacja

3.1.3. Publikatory danych hydrologicznych i meteorologicznych

3.2. Sieć hydrograficzna

3.2.1. Cieki naturalne

3.2.2. Elementy doliny rzecznej

3.2.3. Profil podłużny

3.2.4. Stany wody, prędkości i natężenie przepływu w rzece

3.3. Formowanie się fal wezbraniowych

3.3. 1. Geneza wezbrań i ich charakterystyka

3.3.2. Wpływ zmian strukturalnych w zlewni i w dolinie rzeki na proces formowania się odpływu i na jego przebieg

3.3.3. Przemieszczanie się fal wezbraniowych w korytach rzek

3.3.4. Wpływ zbiorników retencyjnych na przebieg wezbrania

3.4. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

4. Ilościowa analiza przepływu w rzekach

4. 1 . Podstawy fizyczne

4.1.1. Definicja koryta otwartego i jego parametry

4.2. Klasyfikacja przepływu w korytach rzecznych

4.2. 1 . Równanie ciągłości ruchu

4.2.2. Ustalony jednostajny przepływ w korycie zwartym

4.3. Przepływ nieustalony

4.3. 1 . Równania ruchu nieustalonego wolnozmiennego

4.3.2. Przepływ w rozgałęzieniach

4.3.3. Przepływy w sieciach koryt z uwzględnieniem budowli hydrotechnicznych

4.3.4. Warunki rozwiązania równań ruchu nieustalonego

4.4. Przepływ ustalony niejednostajny

4.4.1. Równanie ruchu ustalonego niejednostajnego

4.4.2. Klasyfikacja profilów podłużnych zwierciadła wody

4.4.3. Przepływ w warunkach istnienia pokrywy lodowej

4.5. Krzywa natężenia przepływu

4.6. Symulacja procesu przepływu w rzekach

4.6.1. Modele matematyczne jako narzędzie symulacji przepływów w rzekach i ich klasyfikacja

4.6.2. Praktyczne formułowanie zagadnień początkowo-brzegowyeh

4.6.3. Prezentacja rozwiązania

4.6.4. Przegląd modeli przepływów w rzekach

4.6.5. Problem wyboru oraz warunki efektywnego stosowania modeli

4.7. Przegląd modeli użytkowych

4.8. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

5. Informacje wejściowe do budowy bazy danych

5.1. Dane topograficzne

5.1.1. Mapy analogowe i cyfrowe

5.1.2. Skale, odwzorowania kartograficzne i układy współrzędnych polskich map topograficznych

5.1.3. Polskie mapy topograficzne

5.1.4. Mapy hydrograficzne

5.1.5. Inne mapy tematyczne

5.2. Dane hydrologiczne

5.2.1. Przepływy maksymalne o zadanym prawdopodobieństwie przekroczenia dla zlewni kontrolowanej pod względem hydrologicznym

5.2.2. Przepływy maksymalne o zadanym prawdopodobieństwie przewyższenia dla zlewni nie posiadających danych hydrologicznych

5.2.3. Dostępność danych hydrologicznych dla wyznaczania stref zalewu

5.3. Dane hydrauliczne

5.3.1. Przekroje poprzeczne

5.3.2. Hydrauliczne własności koryta i doliny

5.3.3. Budowle hydrotechniczne

5.3.4. Sieć komunikacyjna i jej znaczenie dla przepływu wody

5.3.5. Zbiorniki wodne

5.3.6. Poldery

5.4. Gromadzenie, weryfikacja i uzupełnianie danych do wyznaczania stref zagrożenia powodziowego

5.5. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

6. Wykorzystanie technik GIS dla wyznaczania stref zagrożenia powodziowego

6.1. Rodzaje danych i struktura informacji w GIS 6. l. l. Dane przestrzenne (geometryczne). Systemy zapisu informacji przestrzennej

6.1.2. Dane tematyczne (opisowe). Tabele atrybutów

6.1.3. Struktura zapisu informacji w gis. Pliki i warstwy

6.2. Źródła danych w GIS

6.2.1. Integracja informacji w GIS. Metadane

6.3. Numeryczne modele terenu

6.3.1. Źródła danych do budowania nmt

6.3.2. Struktura numerycznych modeli terenu.

6.3.3. Rodzaje modeli

6.3.4. Procedury interpolacji

6.3.5. Zastosowanie nmt do modelowania powierzchni zalewu i głębokości wód wezbraniowych

6.4. Sposoby wprowadzania danych

6.4.1. Kopiowanie i import plików

6.4.2. Skanowanie

6.4.3. Wektoryzacja i digitalizacja

6.4.4. Wprowadzanie danych z klawiatury

6.5. Przetwarzanie danych w GIS

6.5.1. Selekcja obiektów i informacji

6.5.2. Operacje graficzne

6.5.3. Operacje topologiczne

6.5.4. Operacje atrybutowe

6.5.5. Analizy przestrzenne

6.5.6. Pomiary kartometryczne

6.6. Wizualizacja danych na mapach i w GIS

6.6.1. Przedstawianie ukształtowania powierzchni na podstawie numerycznych modeli terenu 6.6.2. Wizualizacja danych przestrzennych w GIS

6.6.3. Przygotowanie map do wydruku i wydruk map

6.7. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

7. Metody oceny zagrożeń powodziowych

7.1. Rodzaj stref zagrożenia i kryteria stosowane przy ich wyznaczaniu

7.2. Określenie stref zagrożenia powodziowego dla rzek obwałowanych

7.3. Inne przypadki determinujące wyznaczenie stref zagrożenia powodziowego

7.4. Ocena zagrożenia powodziowego metodą „inondabilite"

7.4. l. Ryzyko powodzi

7.4.2. Wyznaczenie syntetycznych hydrogramów wezbrań o zadanym okresie powtarzalności

7.4.3. Ocena wrażliwości na zalanie

7.5. Streszczenie i wybrane piśmiennictwo

8. Metody wyznaczania stref zasięgu zagrożenia powodziowego

8.1. Budowanie lokalnego systemu powodziowego GIS

8.2. Wyznaczanie stref zagrożenia powodziowego za pomocą GIS

8.3. Wyznaczanie stref zagrożenia powodziowego za pomocą map analogowych

8.4. Streszczenie

9. Wykorzystanie map i GIS w organizacji prac jednostek samorządowych

9.1. Gromadzenie materiałów kartograficznych

9.2. Przygotowanie stanowisk komputerowych i oprogramowania do organizacji systemu GIS

9.2. l. Sprzęt komputerowy

9.2.2. Pakiety oprogramowania GIS

9.3. Wykorzystanie map i GIS do symulacji zagrożenia powodziowego

9.3.1. Wykorzystanie map dla różnych parametrów zagrożenia powodziowego

9.3.2. Wykorzystanie map rozmieszczenia ludności do oceny zagrożenia ludności

9.3.3. Opracowanie raportu z symulacji zagrożenia powodziowego

9.3.4. Możliwości podejmowania decyzji o akcji zapobiegawczej

9.4. Wykorzystanie stref zagrożenia powodziowego do zagospodarowania terenów podatnych na zalanie

9.5. Wykorzystanie stref zagrożenia powodziowego do budowy systemu ubezpieczeń powodziowych

9.6. Streszczenie

10. Spis oznaczeń

11. Słownik podstawowych terminów

Do góry   Wróć