22 października 2017 Zaloguj
Drukuj   Wróć
Studium

Ustawa Prawo Wodne z 18 lipca 2001 (art. 82 ust. 2) zobowiązała dyrektorów regionalnych zarządów gospodarki wodnej do sporządzenia studium, określającego w szczególności granice obszarów bezpośredniego zagrożenia powodzią, uwzględniające częstotliwość występowania powodzi, ukształtowanie dolin rzecznych i tarasów zalewowych, strefę przepływu wezbrań powodziowych, tereny zagrożone osuwiskami skarp lub zboczy, tereny depresyjne oraz bezodpływowe.

Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w Gliwicach zlecił wykonanie takich studiów dla obszarów leżących na terenie jego działania. Dotychczas zostały opracowane zlewnie obejmujące:

–  zlewnie dopływów Górnej Odry

–  zlewnię rzeki Przemsza

Powyższe studia zostały udostępnione w formie cyfrowej na serwerze RZGW Gliwice wszystkim gminom, które znalazły się w zasięgu opracowań.

 

Zlewnie dopływów Górnej Odry

Zakres pierwszego z opracowań, do realizacji którego w drodze przetargu wyznaczony został Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu, obejmuje Region Wodny Górnej Odry

Opracowanie to jest podzielone na regiony bilansowe, odpowiadające odrębnym tomom w podziale:

–  zlewnia rzeki Kłodnicy;

–  zlewnia rzeki Bierawki;

–  zlewnia rzeki Rudy;

–  zlewnia rzeki Psiny;

–  zlewnia rzeki Olzy;

–  zlewnia rzeki Opawy.

 

Strefy zagrożenia powodziowego określono na podstawie metodyki przedstawionej w opracowaniu Nachlik E., 2000: Strefy zagrożenia powodziowego, [Wyd. Biuro Projektu Banku Światowego, Wrocław]. Wyróżniono następujące rodzaje stref zagrożenia powodziowego:

–  Strefa A1 – stanowiącą zasięg obszaru zalewowego odpowiadającego wysokiemu-powodziowemu przepływowi o objętości przepływu, Q, którego prawdopodobieństwo przewyższenia wynosi 1%.

–  Strefa A10 – część strefy A1, o najniższym poziomie zagrożenia i jest to zasięg powodzi odpowiadający przepływowi o prawdopodobieństwie występowania p = 10%.

–  W opracowaniu naniesiono również zasięg zalewu odpowiadający przepływowi o prawdopodobieństwie przewyższenia p = 0,3%.

 

Wyniki przedstawiono w postaci tabelarycznej oraz na mapach topograficznych w skali 1:10 000 w układzie ’92 z uzupełnieniami map topograficznych w układzie ’65 przekonwertowanymi do układu ’92, które zostały dołączone do opracowań dla poszczególnych rzek.

Podstawą określenia stref zagrożenia powodziowego była hydrologia wielkich wód oraz znajomość hydrauliki koryta. Zasięg zalewu określony został na bazie koryta wielkiej wody w rzekach i dolinach. Do tego celu wykorzystano materiały istniejące oraz pomiary geodezyjne koryt rzecznych wraz z dolinami wykonane przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu na potrzeby niniejszego opracowania. Ze względu na specyfikę obszaru objętego opracowaniem niezbędne było wykonanie aktualnych przekrojów poprzecznych koryta i dolin rzek kontrolowanych. Ciągłe odkształcenia powierzchni terenu w strefach osiadań górniczych powodują niezgodność aktualnie wykonanych przekrojów poprzecznych z istniejącymi wykonanymi kilka lat wcześniej oraz z istniejącymi podkładami map topograficznych w skali 1:10 000.

Przepływy o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia dla rzek kontrolowanych zostały obliczone metodą największej wiarygodności. Dla zlewni niekontrolowanych zastosowano metodę regionalną określenia wielkich wód prawdopodobnych wg Wołoszyna.

Zakres opracowania obejmuje dopływy Odry do V rzędu kontrolowane oraz niekontrolowane pod względem hydrologicznym. Dla rzek kontrolowanych zostały przedstawione obliczenia stref zagrożeń powodziowych wraz z naniesionymi na mapach topograficznych zasięgami dla odcinków, dla których zostały wykonane pomiary geodezyjne koryta i doliny. Dla rzek niekontrolowanych zostały określone rzędne wód prawdopodobnych (Q1%) dla strefy A 1 i naniesione na przekroje poprzeczne w odcinkach ujściowych tych rzek. Nie zostały wyznaczone zasięgi zalewów odpowiadające poszczególnym strefom ze względu na brak możliwości określenia przepływów wielkich wód w profilach podłużnych w ciekach niekontrolowanych. Dla rzeki Opawa w pracy przedstawiono zalewy wodami o prawdopodobieństwie przewyższenia Q1% (strefa A1) opracowanej na podstawie dostępnych materiałów. Pozostałe strefy zagrożeń powodziowych nie zostały opracowane ze względu na brak informacji o przekrojach poprzecznych koryta i doliny dotyczącej odcinka granicznego.

 

Zlewnia rzeki Przemszy

Drugie ze zleconych studiów, którego wykonawcą jest Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, Oddział w Krakowie, obejmuje fragment regionu wodnego Małej Wisły (zlewnia rzeki Przemszy na odcinku od źródeł do ujścia rzeki Białej Przemszy wraz z rzeką Białą Przemszą).

Opracowanie to jest podzielone na regiony bilansowe, odpowiadające odrębnym tomom w podziale:

–  zlewnia rzeki Przemszy;

–  zlewnia rzeki Białej Przemszy;

–  zlewnia rzeki Brynicy.

 

 

Opisano hydrologiczne podstawy analizy dla zlewni Czarnej Przemszy, warunki opadowe, podstawowe informacje o przekrojach wodowskazowych, stany i przepływy charakterystyczne, maksymalne przepływy roczne o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia.

Zestawiono z ostatnich lat większe wezbrania w dorzeczu Przemszy z podaniem charakterystyki formowania się ich, wraz z oceną wielkości trzech największych wezbrań w dorzeczu Przemszy.

Zlewnia Przemszy została poddana analizie hydraulicznej, zidentyfikowano współczynniki szorstkości, wyznaczono rzędne zwierciadła wody dla przepływów o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia Q 0,3%, Q 1%, Q 10%, Q 20%. Wyniki przedstawiono w postaci tabelarycznej oraz na mapach topograficznych w skali 1:10 000 w układzie ’92 z uzupełnieniami map topograficznych w układzie ’65 przekonwertowanymi do układu ’92.

Zinwentaryzowano urządzenia ochrony przeciwpowodziowej, wały przeciwpowodziowe, zbiorniki retencyjne, a także skutki i ocenę dotychczasowych powodzi i podtopień oraz ich przyczyny. Wyznaczono strefy zagrożeń powodziowych oraz tereny zagrożone osuwiskami skarp. Określono tereny o szczególnym znaczeniu społecznym, gospodarczym, kulturowym oraz ocenę tych terenów pod kątem zagrożenia powodziowego. Poddano ocenie istniejący system ochrony przeciwpowodziowej zinwentaryzowano mosty, zapory, jazy piętrzące i ujęcia wody w zlewni Przemszy. Sformułowano wnioski do programu ochrony przed powodzią.

Do góry   Wróć