23 sierpnia 2017 Zaloguj
Informacje ofgólne
Powódź nie zna granic! Ale istnieje część działań wspomagających ochronę przed powodzią, której nie da się zorganizować w ramach gminy, powiatu czy województwa. Planowanie ochrony technicznej - dotyczy to na przykład budowy zbiorników retencyjnych - wymaga analiz prowadzonych nie w granicach administracyjnych, ale w zlewni całej rzeki. Również system pomiaru opadów i stanów wody w rzekach (zwany przez fachowców systemem monitoringu) niezbędny dla systemu ostrzeżeń powodziowych powinien być budowany w ramach zlewni. Tylko takie podejście gwarantuje odpowiednio wczesne zawiadomienie lokalnych służb o zagrożeniu i umożliwi im zawiadomienie zagrożonych ludzi w gminie czy powiecie. W konsekwencji w planowaniu ochrony przeciwpowodziowej i niektórych działaniach operacyjnych niezbędne jest planowanie dla zlewni, a nie tylko gminy czy powiatu. Stąd konieczne jest ścisłe powiązanie lokalnych planów ochrony przeciwpowodziowej z planami i strategiami przygotowanymi dla zlewni czy dorzecza.
Obieg wody w przyrodzie

Woda jest nieodzowna do życia dla ludzi, roślin i zwierząt, stanowi ważny element działalności gospodarczej. Woda jest również żywiołem, który w jednej chwili może zniszczyć wiele istnień oraz dorobek wieloletniej pracy ludzkiej. Przyjmuje się, że ilość wody w hydrosferze Ziemi pozostaje stała, czyli między ilością wody odparowującej do atmosfery a ilością wody powracającej na Ziemię w postaci opadów atmosferycznych istnieje równowaga. Znajdująca się w przyrodzie woda jest w ciągłym ruchu. Obieg wody w przyrodzie przedstawiono na rysunku.

więcej »
Rodzaje powodzi

typy-powodzi Mówiąc o powodzi myślimy zazwyczaj o powodziach spowodowanych wylaniem się rzek. Nie jest to jednak jedyny rodzaj powodzi, a w każdym razie nie jest to jedyna przyczyna zalania czy podtopienia domów, dróg, obiektów użytecz­ności publicznej i innych.

więcej »
Jakie jest ryzyko powodzi?

Mieszkając w pobliżu rzeki warto się zastanowić, jaka jest szansa, że powódź zdarzy się za naszego życia. Planiści, inżynierowie i fachowcy od ochrony przeciwpowodziowej zwykli odnosić większość swoich działań do wezbrania, które­go prawdopodobieństwo wystąpienia wynosi 1% - większość obwałowań chroni nas przed taką właśnie wodą. Z tą wielkością wiąże się wiele nieporozumień, mówi się bowiem czasem, że jest to powódź, która statystycznie może pojawić się raz na sto lat. Czyli bardzo rzadko - myśli wiele osób i traktuje to jako zjawisko, które nie zdarzy się za ich życia. Kiedy jednak pomyślimy, że szansa wystąpienia tej samej powodzi w ciągu roku wynosi 1%, będziemy już mniej skłonni tak uważać. Ale przecież mieszkamy w tym samym miejscu zwykle dużo dłużej niż jeden rok, a im dłuższy czas zamieszkania, tym prawdopodobieństwo pojawienia się po­wodzi jest większe. Jeśli mieszkamy nad rzeką 10 lat, to wynosi ono już 10%, jeśli dwadzieścia - to 18%, a 26%, jeśli mieszkamy 30 lat. Czyli ryzyko jest niemałe; według statystyk ryzyko pożaru w naszym domu jest mniejsze.

Ograniczanie skutków powodzi

Obwałowania, zbiorniki retencyjne i poldery, wbrew powszechnym opiniom, nie są jedynymi metodami ograniczania strat powodziowych. Doświadczenie uczy, że ich budowa nie rozwiązuje problemu. A w każdym razie nie całkowicie. Stany Zjednoczone Ameryki przez kilkadziesiąt lat inwestowały w budowę tych urządzeń ogromne kwoty, a mimo to powódź w 1993 roku w dorzeczu Missisipi spowodowała straty rzędu 19 miliardów dolarów. Oczywiście, gdyby nie wspomniane inwestycje, straty byłyby jeszcze większe -przedstawiciele Korpusu Inżynierskiego Armii Stanów Zjednoczonych twierdzą, że nawet dwukrotnie - niemniej widać, że technika to nie wszystko. Z tego powodu w latach sześćdziesiątych zaczęto stosować, znane już wcześniej, ale zdominowane dotąd przez technikę, alternatywne sposoby działania. Jeśli nie potrafimy skutecznie ograniczyć powodzi - stwierdzili inżynierowie - zajmijmy się ochroną tego, co powódź może zniszczyć, l skupiono uwagę na wszystkim, co jest źródłem strat lub zagrożenia dla życia ludzi i ich dobytku: budynkach, ich wyposażeniu, sieci kanalizacyjnej oraz na systemach bezpieczeństwa wspomagających ludzi w czasie zagrożenia.

więcej »
Dlaczego straty powodziowe wciąż rosną?

Polska na szczęście nie jest krajem nawiedzanym przez tajfuny huragany, tsunami czy trzęsienia ziemi. Ale wielu ludziom w Polsce zagraża powódź. Tak było zawsze. W każdym prawie mieście można znaleźć wmurowane w ściany tabliczki upamiętniające kolejne powodzie: w Krakowie najstarsza pochodzi z roku 1670. Ślady tych wydarzeń znaleźć można w starych kronikach, księgach parafialnych, wspomnieniach.

więcej »
Rola informacji i edukacji

Nowoczesne metody ochrony przed powodzią zakładają, że społeczności lokalne, w tym użytkownicy terenów zalewowych (mieszkańcy, instytucje, obiekty użyteczności publicznej, zakłady produkcyjne zlokalizowane na terenach zalewowych), mogą sami skutecznie chronić siebie i swój dobytek. Jakie są warunki powodzenia takiej koncepcji? Podstawowym jest z pewnością wiedza mieszkańców, właścicieli firm oraz pracowników samorządów lokalnych o tym, że są zagrożeni powodzią, znajomość potencjalnych skutków powodzi oraz metod ochrony przed tymi skutkami. Wydaje się to oczywiste, szczególnie wtedy, kiedy mówimy o roli informowania i ostrzegania ludzi w trakcie powodzi, ale nie zawsze zdajemy sobie sprawę, jak duże jest znaczenie informacji w profilaktyce przeciwpowodziowej.

więcej »
Prawidłowa eksploatacja obiektów w czasie powodzi
Na obszarach szkód powodziowych ludzie poszkodowani przez żywioł często załamują się nerwowo. Ciężkie przeżycia mogą spowodować depresje, nerwice, wodowstręt, apatię i niechęć do podejmowania jakichkolwiek działań. Należy starać się nie poddawać tym nastrojom i pamiętać, że działanie jest jednym ze sposobów leczenia takich stanów, odwrotnie, bezczynne oczeki wanie na pomoc może pogłębić uczucie beznadziei, bo wobec ogromu po trzeb pomoc nie może dotrzeć do wszystkich równocześnie.
więcej »
Jak przygotować rodzinę do powodzi?

 

 

Człowiek zaskoczony przez powódź rzadko działa rozsądnie. Ogarnięty paniką najczęściej traci czas na podejmowanie sprzecznych decyzji oraz szukanie rzeczy nie zawsze najbardziej mu potrzebnych. W efekcie popełnia błędy, które mogą stanowić zagrożenie życia własnego i członków rodziny. Jednym z podstawowych warunków skutecznej ochrony ludzi na terenach zagrożonych przez powódź jest ich wiedza o tym, jak należy postępować, kiedy nauczyły się żyć z powodzią plany przeciwdziałania jej skutkom tworzy się nie tylko na szczeblu krajowym, regionalnym i lokalnym, ale także indywidualnym. Sposobem sprawdzonym, bo przygotowanie przez mieszkańców obszarów zalewowych tzw. „rodzinnych planów powodziowych.”

więcej »
Co robić, gdy nadeszła informacja o powodzi?
Od prawidłowej reakcji na ostrzeżenia o powodzi zależy bardzo wiele. W terenach górskich szybka ewakuacja może uratować życie. Tam, gdzie jest więcej czasu na zabezpieczenie domu, rozsądne i szybkie działania pozwalają uniknąć dużych strat. Ale decyzja – co zrobić, jak się zachować – nie jest łatwa. Ludzie, dla których powódź jest zaskoczeniem, reagują w sposób nieprzewidywalny. Niektórzy nie reagują w ogóle lub zapominają najważniejszych rzeczy, bez których trudno sobie poradzić poza domem lub trudno zacząć życie po powodzi.
więcej »
Jak zabezpieczyć się przed stratami powodziowymi?
Badania przeprowadzone w wielu miejscach w Polsce przez IMGW pokazują, że ludzie nie wiedzą, jak przygotować dom, by straty powodziowe były jak najmniejsze. W dodatku większość z nich nie wierzy, że można coś zrobić samemu dla ochrony dobytku i własnego życia. W wielu krajach propagowanie aktywności w tym zakresie jest elementem strategii ograniczania strat powodziowych.
więcej »
Zabiegi techniczno - organizacyjne
Im bardziej starannie zabezpieczy się budowle i ich infrastrukturę techniczną przed zbliżającą się powodzią tym straty i szkody powodziowe będą mniejsze i mniej pracy oraz środków finansowych trzeba będzie włożyć w przywró cenie budowli do ich stanu pierwotnego. Prędzej też będzie się można do nich wprowadzić i zacząć normalne życie. Powódź jest jednak żywiołem i nie wszystko uda się zabezpieczyć.
więcej »
Usuwanie szkód powodziowych w budynkach
Jeżeli budynek jest bezpieczny można przystąpić do jego odnowy. Najważniejszym jest bowiem jak najszybsze odtworzenie możliwie dobrego stanu domu, tak aby zapobiec dalszym jego zniszczeniom. Niezależnie od tego czy budynek był ubezpieczony od skutków powodzi, czy nie, celowym jest zarejestrowanie szczegółów zniszczeń na fotografiach lub na video.
więcej »
Jak sobie radzić po powodzi?
Jak sobie radzić po powodzi ???
więcej »
Instytucje współdziałające w czasie katastrof

Fakt, że katastrofy naturalne są nieuniknione, wymusza na organach władzy państwowej stworzenie prawnych i organizacyjnych warunków umożliwiających zapobieganie katastrofom oraz ograniczanie i usuwanie ich skutków, a przede wszystkim ochronę życia i mienia obywateli. Warunki prawne tworzone są przez stosowne ustawodawstwo, które nadaje istniejącym instytucjom uprawnienia do działań zapobiegawczych w okresie zagrożenia katastrofami i między katastrofami oraz przez powołanie instytucji zobowiązanych do stałego monitorowania i badania środowiska naturalnego.

więcej »
Lokalne, znaczy skuteczne

Złożoność problemu ograniczania strat powodziowych zrozumieli najwcześniej Amerykanie -już w latach sześćdziesiątych zaczęli propagować alternatywne do technicznych sposoby działania. Zakres stosowanych działań jest ogromny i obejmuje: ograniczanie zabudowy terenów zalewowych, zabezpieczenie zlokalizowanych tam obiektów, przeniesienie tych obiektów w bezpieczne miejsce, budowę systemów ostrzeżeń powodziowych i wiele innych. Ten sposób myślenia uznawany jest obecnie na świecie za najbardziej skuteczny i według wielu specjalistów stanowi największą nadzieję na zmniejszenie strat powodziowych w przyszłości. Ale by móc zrealizować tę ideę, trzeba o ochronie przed rosnącymi skutkami powodzi zacząć myśleć lokalnie - takie działania są najbardziej skuteczne. Tylko lokalne władze są w stanie przygotować prawidłowo działający system ostrzegania ludzi przed nadchodzącym zagrożeniem, tylko lokalnie można przeanalizować, co jest najbardziej zagrożone i zdecydować, jakie przedsięwziąć środki zapobiegawcze. Również tylko lokalnie można próbować ograniczać zabudowę terenów zalewowych i formułować warunki, jakie mają spełniać zlokalizowane tam obiekty.

Usuwanie skutków powodzi

Przyjęty przez Rząd Polski, w ramach Narodowego Programu Odbudowy i Modernizacji, Projekt „Usuwanie Skutków Powodzi" miał na celu między innymi pomoc gminom i powiatom w przygotowaniu własnych programów przeciwdziałania skutkom powodzi, uwzględniających przede wszystkim metody nietechniczne minimalizacji strat.

więcej »
Lokalny plan ograniczania skutków powodzi

Plan lokalny ma pomóc społeczności lokalnej w opracowaniu i realizacji strategii zmniejszania skutków powodzi na obszarze gminy. Przygotowanie planu daje następujące korzyści:

  • Pozwala na znalezienie najlepszej, przemyślanej drogi (obejmującej wiele różnych metod działania) do zwiększenia odporności gminy na powódź
  • Ułatwia uzyskanie akceptacji społecznej dla działań, które wiążą się z wydatkami z budżetu gminy oraz inicjuje niezbędną dla osiągnięcia dobrych efektów współpracę samorządu z mieszkańcami
  • Ułatwia znalezienie źródeł finansowania realizacji poszczególnych elementów planu.
więcej »
Polecamy

"Jak sobie radzić z powodzią" pod redakcją Małgorzaty Siudak i Elżbiety Tyralskiej - Wojtyczy - podręcznik zawierający materiały dydaktyczne dla nauczycieli

"Współpraca z mediami" - poradnik. Publikacja przeznaczona dla środowisk fachowych (hydrolodzy, meteorolodzy i specjaliści gospodarki wodnej) oraz pracowników administracji rządowej i samorządowej, mająca na celu przybliżenie im specyfiki pracy dziennikarzy i ułatwienie kontaktów z mediami w czasie sytuacji kryzysowych.

więcej »